ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH
 W LIDZBARKU WARMIŃSKIM

   Dlaczego warto być asertywnym?

scenariusz zajęć prowadzonych metodą projektu  

Opracowanie: Alicja Gizulewska                        Konsultacja: Anna Bielewicz

Lidzbark Warmiński 2001


Kontrakt

Temat projektu: Dlaczego warto być asertywnym?

Zakres  prac projektowych :

Przedmiotem badania będzie :
a) ustalenie znaczenia pojęcia „asertywność”
b) rozpoznawanie zachowań asertywnych  
c) określenie celu zachowań asertywnych

Projekt będzie zawierał scenariusze lekcji godzin wychowawczych na temat asertywności.

 Data zawarcia kontraktu: .....................................

 Termin zakończenia projektu: ...........................................

 Wykonujący projektu:                                                    Prowadzący projekt:

 mgr inż.Alicja Gizulewska                                          mgr inż.Alicja Gizulewska


1.Wstęp

Asertywność to umiejętność, dzięki której ludzie otwarcie wyrażają swoje myśli uczucia i przekonania, nie lekceważąc uczuć poglądów swoich rozmówców. Teoria asertywności jest oparta na założeniu, że każda jednostka posiada pewne podstawowe prawa. W sytuacjach konfliktowych umiejętności asertywne pozwalają osiągnąć kompromis bez poświęcania własnej godności i rezygnacji z uznawanych wartości. Ludzie asertywni potrafią też powiedzieć „nie” bez wyrzutów sumienia, złości czy lęku. Asertywność jest zatem umiejętnością kluczową, kiedy trzeba oprzeć się naciskom m. in. w sprawie alkoholu i narkotyków.

2. Określenie zadania

2.1.Informacje ogólne o przedsięwzięciu

Coraz częściej obserwujemy kontakty młodzieży ze wszelkiego używkami jak papierosy alkohol, a ostatnio też narkotykami. Obserwuje się tendencję do wyjścia narkotyków poza duże aglomeracje i ich pojawienie się mniejszych miastach a także na wsi.

Proponowany temat godziny wychowawczej ma na celu wzmocnienie zachowań asertywnych, żeby umieć oprzeć się naciskom m. in. w sprawie narkotyków.

2.2.Grupa odbiorców

2.3.Cele

Cel długofalowy

Uświadomienie uczniom korzyści płynących z zachowania asertywnego.

Cele szczegółowe

Uczeń potrafi:
- nazwać uczucia towarzyszące różnym sytuacjom i określić ich konsekwencje
- rozróżniać poszczególne typy zachowań: agresywne, uległe, asertywne
- dokonać samooceny
- rozwiązywać wspólnie problemy i wyciągać wnioski

2.4.Mierniki celów

Przewiduje się przeprowadzenie ewaluacji sprawdzającej stopień realizacji celów szczegółowych.

2.5.Forma realizacji projektu

5 godzin lekcyjnych

Czas realizacji: .....................................

Miejsce realizacji: .............................................

Forma pracy: zajęcia warsztatowe

Metody-techniki: wykład, burza mózgów, dyskusja.

2.6 Zasoby i baza

Materiały potrzebne uczniom:
 - długopisy
- kartki papieru
- papier ksero
- karty ćwiczeń [1]
- tablica

 3. Projekt przedsięwzięcia

 3.1. Lista kontrolna

 1.Do kogo kierowana jest godzina wychowawcza?
 2.Jakie korzyści wyniosą uczniowie?  
 3.Co chcemy osiągnąć realizując dany temat?  
 4.W jakiej formie zorganizować godzinę wychowawczą?  
 5.Ile czasu będzie trwać dana tematyka?  
 6.Jakimi metodami będziemy pracować?  
 7.Gdzie szukać materiałów?  
 8.Jaka pomoc i od kogo będzie nam potrzebna?  
 9.Jakie pomocy są potrzebne do przeprowadzenia zajęć?  
 10.U kogo będziemy szukać wsparcia?  
 11.Kogo zaprosimy?

3.2.Szczegółowy scenariusz lekcji

      Temat: Dlaczego warto być asertywnym?

Cele zajęć:

Uczeń potrafi:

- nazwać uczucia towarzyszące różnym sytuacjom i określić ich konsekwencje
- rozróżniać poszczególne typy zachowań
- dokonać samooceny
- rozwiązywać wspólnie problemy i wyciągać wnioski

Czas trwania: 5 lekcji wychowawczych

Metody: wykład, burza mózgów, dyskusja

Formy pracy:

- praca indywidualna
-praca w małych grupach

Do przeprowadzenia zajęć niezbędne będą:

-długopisy
- kartki papieru
- papier ksero
- karty ćwiczeń
- tablica

Godzina wychowawcza nr 1

Przebieg zajęć

1. Wprowadzenie       (10 min)

Zapoznanie uczniów z celami zajęć i organizacją pracy podczas ich realizacji.

2.Podstawowe wiadomości o asertywności – wykład  (35 min)

Uczniowie prowadzący zajęcia przekazują informacje na temat asertywności. Porównują zachowanie asertywne z agresywnym i uległym. Przedstawiają konsekwencje poszczególnych rodzajów zachowań.

- Co to znaczy być asertywnym

- Model asertywności

- Przyczyny i skutki poszczególnych rodzajów zachowań

Godzina wychowawcza nr 2

1 Ćwiczenie          20 min

a)     Prowadzący uczniowie proszą uczestników o wyobrażenie pewnej sytuacji: „Wyobrażona historia”

Następnie uczniowie zastanawiają się, jak zareagowaliby w takiej sytuacji i dbywa się dyskusja na ten temat. Prowadzący uczniowie przedstawiają cechy zachowania agresywnego, uległego, asertywnego i wspólnie z uczestnikami ustalają w ramach jakich zachowań mieszczą się ich reakcje.

b) Podsumowanie

 Uczestnicy w parach odgrywają powyższą sytuację, stosując stwierdzenia agresywne, uległe, asertywne.

2. Ćwiczenie        25 min

a) Uczestnicy wypełniają indywidualne karty  ćwiczeń- KWESTIONARIUSZ ASERTYWNOŚCI
b) Następnie w zespołach porównują swoje odpowiedzi.
c) Podsumowanie

Prowadzący spotkanie wspólnie z uczestnikami opracowują końcowe wnioski.

Godzina wychowawcza     nr 3

czas realizacji        45 min

1.Prowadzący wyjaśniają uczestnikom, że prawa są tym, co im przysługuje, a nie tym, na co muszą zasłużyć i zapracować. Każdy posiada prawa, których powinien być świadomy, i z których powinien korzystać.

2.Prowadzący proszą uczestników o dokończenie następującego zdania: „Jako człowiek mam prawo...................................

3.Na tablicy prowadzący wpisują niektóre prawa z wymienionych przez uczestników i pytają ich, dlaczego uznają je za prawa.

4.Uczestnicy otrzymują karty ćwiczeń „TWOJE PRAWA ASERTYWNE” i wyliczone tam prawa, porównują z prawami wypisanymi na tablicy.

5.W podsumowaniu należy podkreślić, iż prawa są po to, by z nich korzystać, oraz że prawo do niestosowania asertywności jest równie ważne, jak prawa do jej stosowania.

Godzina wychowawca nr 4

1.Ćwiczenie       30 min

a) Prowadzący rozdają uczestnikom SCENARIUSZE NR 1 i 2 z karty ćwiczeń

b) Uczestnicy mają za zadanie uszeregować wymienione osoby w takiej kolejności, by na początku znajdowały się te, do których najłatwiej podejść, a na końcu te, do których podejść najtrudniej. Następnie z całą grupą porównujemy i omawiamy powstałe uszeregowania.

c) Uczestnicy tworzą 3-osobowe zespoły i odgrywają scenki oparte na scenariuszach.

2. Ćwiczenie       15 min

a) Prowadzący rozdają uczestnikom karty ćwiczeń KIEDY UŻYWAĆ UMIĘJETNOŚCI ASERTYWNYCH i omawiają je z całą grupą.

b) W podsumowaniu można zadać następujące pytania:
- Kiedy  trudno jest być asertywnym?
- Co można zrobić w sytuacjach, w których nie jesteśmy asertywni?
- Jak reagowano nas, gdy nie jesteśmy asertywni?

Godzina wychowawcza nr 5

1.Ćwiczenie       15 min

a) Prowadzący wyjaśniają, że odtrącenie to negatywna reakcja na asertywność. Reakcje takie zdarzają się zwłaszcza wtedy, gdy ktoś przyzwyczajony jest do uległości swojego rozmówcy, który tym razem zachowuje w sposób asertywny.

b) Prowadzący pytają uczestników, co robić by uniknąć odtrącenia lub sobie z nim poradzić. Niektóre sposoby można zapisać na tablicy.

2. Ćwiczenie      25 min

a) Następnie prowadzący rozdają karty ćwiczeń przedstawiające SCENARIUSZE SYTUACJI W KTÓRYCH MOŻNA BYĆ ASERTYWNYM, po czym uczniowie dokonują analizy na podstawie modelu „O.W.P.S.” wybranej scenki.
b) 2-3 pary prezentują swoje scenki przed całą klasą.
c) Po każdej prezentacji prowadzący zadają odpowiednie pytania.
d) Podsumowanie

Prowadzący wraz z uczniami opracowują wnioski końcowe.

3.Ewaluacja

Uczestnicy wypełniają ARKUSZ EWALUACJI      5 min.


 Arkusz Ewaluacji

 Prosimy o podkreślenie jednej z podanych odpowiedzi:

 1. Czy cele zajęć na temat: Dlaczego warto być asertywnym zostały osiągnięte?

            tak                  raczej tak                      raczej nie                  nie

 2.Oceń przydatność prezentowanych treści w życiu codziennym

           bardzo przydatne                                           mało przydatne

           przydatne                                                       nieprzydatne

 3.Sposób prowadzenia zajęć wywołał

          zaciekawienie               współpracę                    aktywność

 4.Na zajęciach panowała dobra atmosfera sprzyjająca wspólnej pracy

            tak                 raczej tak                     raczej nie                   nie

 5.Szczególne zainteresowały mnie zagadnienia (wymień)

 ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

               

                                                              Dziękujemy za wypełnienie arkusza

 


Literatura

 1. J.Krzyżewska, „Aktywizujące metody i techniki w edukacji”, Suwałki 2000
 2. T Nowacki, „O metodzie projektów”, CODN  Warszawa
 3. Cz. Plewka, „Metodyka nauczania teoretycznego przedmiotów zawodowych”, Radom 1999
 4. B. Niemierko, „Między oceną szkolną a dydaktyką”, WSP W-wa 1997
 5. „ Jak żyć z ludźmi”, Pracownia Testów Psychologicznych Warszawa



[1] Karty ćwiczeń tworzą prowadzący samodzielnie uwzględniając potrzeby grupy ankietowanej

Powrót